ที่เที่ยวธรรมชาติในเพชรบุรี

อุทยานแห่งชาติที่ใหญ่ที่สุดของไทยและส่วนหนึ่งของมรดกโลกกลุ่มป่าแก่งกระจาน มีทะเลสาบเหนือเขื่อน ทะเลหมอกบนเขาพะเนินทุ่ง และแหล่งดูนกดูผีเสื้อที่แคมป์บ้านกร่าง

เขื่อนดินกั้นแม่น้ำเพชรบุรีที่สร้างเสร็จปี 2509 เหนือเขื่อนเป็นทะเลสาบกว้างราว 45 ตร.กม. มีเกาะน้อยใหญ่ นั่งเรือหางยาวชมวิว ตกปลา และชมพระอาทิตย์ตกหลังแนวเทือกเขาตะนาวศรี

ลานกางเต็นท์กลางป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้งของอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จุดพักก่อนขึ้นพะเนินทุ่ง และแหล่งดูนกดูผีเสื้อขึ้นชื่อ หน้าแล้งมีฝูงผีเสื้อกว่าร้อยชนิดลงกินดินโป่ง

จุดชมทะเลหมอกบนเขาพะเนินทุ่งในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ที่ ททท. ยกให้เป็นแหล่งชมทะเลหมอกที่ดีที่สุดของภาคกลาง กางเต็นท์ค้างคืนท่ามกลางป่าดิบเขาเพื่อรอดูหมอกยามเช้า

น้ำตก 9 ชั้นกลางป่าร่มรื่นของอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน เลยเขาพะเนินทุ่งไปราว 15 กม. ต้องเดินเท้าราว 4 กม. เหมาะกับผู้ชอบเดินป่าที่มาค้างแรมบนพะเนินทุ่ง

น้ำตกหลายชั้นกลางป่ามรดกโลกแก่งกระจานที่บ้านลิ้นช้าง อำเภอหนองหญ้าปล้อง เที่ยวแบบเดินป่ากับไกด์ชุมชน เล่นน้ำที่วังไม้รวก กางเต็นท์ และชมหิ่งห้อยยามค่ำที่ชั้นที่ 8

ช่วงแม่น้ำเพชรบุรีใต้เขื่อนแก่งกระจาน แหล่งเล่นน้ำและล่องเรือยางยอดนิยม ล่องราว 8 กม. กลางทางลงลอยตัวในน้ำเย็น ริมฝั่งมีที่พักหลายแห่งจัดพื้นที่เล่นน้ำไว้

อ่างเก็บน้ำขนาดกลางตามพระราชดำริในอำเภอหนองหญ้าปล้อง สันเขื่อนดินยาวกว่า 2 กม. กั้นห้วยแม่ประจันต์ไว้เป็นผืนน้ำกว้าง เป็นทั้งแหล่งน้ำเกษตรและที่พักผ่อนหย่อนใจของชาวบ้าน

บ่อน้ำแร่ร้อนธรรมชาติท่ามกลางพื้นที่สีเขียวที่บ้านพุน้ำร้อน อำเภอหนองหญ้าปล้อง ชาวบ้านนับถือว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ เปิดให้แช่น้ำแร่ผ่อนคลายทุกวัน ห่างตัวเมืองเพชรบุรีราว 45 กม.

หาดทรายยาวราว 5 กิโลเมตรของชะอำริมอ่าวไทย มีถนนเลียบชายหาด ร้านอาหารและที่พักให้บริการมากมาย เป็นที่พักผ่อนยอดนิยมของคนไทยมาช้านาน เหมาะกับครอบครัวและกีฬาทางน้ำ

ผืนป่าชายหาดราว 622 ไร่ริมถนนเจ้าลาย ห่างหาดชะอำเพียง 200 เมตร เป็นป่าไม้ถาวรผืนสุดท้ายของชายฝั่งชะอำ มีพรรณไม้ป่าชายหาดนับร้อยชนิด นกกว่าร้อยชนิด และเป็นแหล่งอนุรักษ์แย้

วนอุทยานร่มรื่นริมถนนเพชรเกษมทางใต้ของตัวเมืองชะอำ เป็นจุดแวะพักของผู้เดินทางระหว่างชะอำกับหัวหิน มีพันธุ์ไม้ใหญ่ สัตว์ป่าให้ชม ลานออกกำลังกาย ร้านอาหารสวัสดิการ และลานกางเต็นท์

ศูนย์เรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมและพลังงานในค่ายพระรามหก ที่ฟื้นฟูป่าชายเลนและป่าชายหาดเสื่อมโทรมจนกลับมาอุดมสมบูรณ์ มีสะพานไม้ศึกษาธรรมชาติในป่าชายเลน หอดูนก และพายเรือคายัคพร้อมวิทยากร

เขาหินปูนในตำบลนายางที่มีค้างคาวราวหนึ่งล้านตัวอาศัยอยู่ ทุกเย็นฝูงค้างคาวจะบินออกจากปากถ้ำเป็นสายยาวกว่า 10 กิโลเมตร ชมได้จากลานบ้านชาวบ้านที่มีที่จอดรถและห้องน้ำ

ชายหาดบรรยากาศเงียบสงบในตำบลบางเก่า ห่างจากหาดชะอำขึ้นไปทางเหนือราว 13 กิโลเมตร ริมหาดมีแนวต้นตาลเรียงรายแปลกตากว่าชายหาดทั่วไป และมีพืชชายทะเลขึ้นตามธรรมชาติ

ชายหาดทรายขาวบรรยากาศสงบระหว่างหาดเจ้าสำราญกับหาดชะอำ มีทิวสนให้นั่งปิกนิกรับลมทะเล และมีรูปปั้นตัวละครจากวรรณคดีพระอภัยมณี โดยมีนางผีเสื้อสมุทรยืนเด่นอยู่กลางทะเล

น้ำตกหินปูนในเขตอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ฝั่งอำเภอท่ายาง ชั้นหินซ้อนกันคล้ายร่มสามชั้น สูงราว 35 เมตร มีแอ่งน้ำสีมรกตด้านล่าง ต้องเดินป่าราว 2 กิโลเมตร และมีน้ำเฉพาะหน้าฝน

ถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขากระปุก-เขาเตาหม้อ ภายในกว้างคล้ายท้องพระโรง มีหินงอกหินย้อยแบ่งเป็น 4 ชั้น ไปถึงได้ด้วยเส้นทางศึกษาธรรมชาติราว 800 เมตรที่อาจพบลิงเสนและเลียงผา

อ่างเก็บน้ำตามพระราชดำริที่บ้านยางชุม ตำบลกลัดหลวง สร้างขึ้นหลังรัชกาลที่ 9 เสด็จฯ ทอดพระเนตรพื้นที่เมื่อปี 2523 เพื่อส่งน้ำให้ชาวบ้านริมห้วยผาก และวางไว้ให้เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจด้วย

เขื่อนทดน้ำเก่าแก่ที่สร้างปิดกั้นแม่น้ำเพชรบุรีในอำเภอท่ายาง แล้วเสร็จเมื่อปี 2493 ทดน้ำส่งให้พื้นที่ชลประทานกว่า 3 แสนไร่ และเป็นทั้งที่พักผ่อนหย่อนใจริมน้ำและแหล่งศึกษาดูงานด้านชลประทาน

ถ้ำหินปูนที่ใหญ่และสำคัญที่สุดของเพชรบุรี บนเขาหลวงใกล้ตัวเมือง มีหินงอกหินย้อย พระพุทธรูปเก่าแก่จำนวนมาก และลำแสงอาทิตย์ที่ส่องผ่านปล่องถ้ำลงมาในโถงยามกลางวัน

เขาลูกเล็กสูง 121 เมตรในอำเภอเมืองเพชรบุรี มีถ้ำหลายคูหาที่ประดิษฐานพระพุทธรูปและผูกพันกับตำนานพระเจ้าเสือกับพระอาจารย์แสง บนยอดเขาเป็นวัดเขาบันไดอิฐที่มีโบราณสถานสมัยอยุธยา

ชายหาดเก่าแก่ห่างตัวเมืองเพชรบุรีราว 15 กิโลเมตร บรรยากาศสงบ ผู้คนไม่พลุกพล่าน ลงเล่นน้ำได้ ริมหาดมีร้านอาหารและรีสอร์ตเรียงราย และมีเรื่องเล่าย้อนไปถึงสมเด็จพระนเรศวรกับรัชกาลที่ 6

โครงการพระราชดำริที่ใช้ป่าชายเลนบำบัดน้ำเสียตามหลัก "ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ" มีรถรางพร้อมวิทยากรให้นั่งฟรี และทางเดินศึกษาธรรมชาติราว 850 เมตรผ่านป่าโกงกางและแสม ไปจนถึงศาลาชมวิวริมทะเล

แหลมทรายยาว 2–3 กิโลเมตรที่ปลายตำบลแหลมผักเบี้ย แบ่งหาดโคลนทางเหนือกับหาดทรายทางใต้ ได้ชื่อว่าเป็นทรายเม็ดแรกของอ่าวไทยตอนบน และเป็นแหล่งทำรังของนกหัวโตมลายูที่หายาก

นาเกลือของบ้านปากทะเลเป็นแหล่งดูนกชายเลนอพยพที่ขึ้นชื่อลำดับต้น ๆ ของไทย ช่วงหน้าหนาวมีนกหายากอย่างนกชายเลนปากช้อนและนกทะเลขาเขียวลายจุด และมีพื้นที่อนุรักษ์พร้อมบังไพรสำหรับดูนก

อ่าวในตำบลบางตะบูนที่ได้เห็นวิถีประมงชายฝั่ง คอกหอยแครง และป่าชายเลน มีศูนย์ศึกษาระบบนิเวศป่าชายเลนพร้อมมัคคุเทศก์ และเป็นจุดนั่งเรือออกไปชมวาฬบรูดาในอ่าวไทย โดยเฉพาะช่วงกันยายนถึงพฤศจิกายน

ถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ใต้เขาย้อยในวัดถ้ำเขาย้อย มีหินงอกหินย้อยตามธรรมชาติ พระพุทธรูปจำนวนมากรวมถึงพระพุทธไสยาสน์ และช่องแสงที่ส่องลงมายังโถงถ้ำ เป็นมุมถ่ายภาพที่คนนิยม

ถ้ำหินปูนคูหาเดียวในวัดถ้ำรงค์ อำเภอบ้านลาด ผนังถ้ำประดับพระพุทธรูปปูนปั้นเก่าแก่ตามซอกหิน และประดิษฐานหลวงพ่อดำ พระคู่ชุมชน ในชุมชนท่องเที่ยวที่ขึ้นชื่อเรื่องตาลโตนด

เทือกเขาหินปูนที่มองแล้วคล้ายนางยักษ์นอนหงายตามตำนานสังข์ทอง ปัจจุบันเป็นวนอุทยาน มีเส้นทางศึกษาธรรมชาติผ่านถ้ำและจุดต่าง ๆ ตามท้องเรื่อง และขึ้นไปชมวิวมุมสูงของชะอำได้

ถ้ำบนเขาเล็ก ๆ ของวัดชะอำคีรี วัดเก่าคู่ชุมชนชะอำ ภายในถ้ำประดิษฐานพระพุทธรูปหลายองค์ที่สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา บรรยากาศร่มรื่นและเงียบสงบ เข้าชมและสักการะได้ทุกวัน

น้ำตกบนลานหินกว้างกว่า 5 ไร่ในป่าสงวนแห่งชาติเขากระปุก-ชะอำ ใกล้บ้านห้วยหินเพลิง สายน้ำไหลลดหลั่นตามชั้นหิน มีฝายหินชะลอน้ำหลายสิบแห่งให้ลงเล่นน้ำ และมีน้ำเฉพาะหน้าฝน

ถ้ำเล็ก ๆ ในวัดบุญทวี เชิงเขาหลวงด้านใต้ มีหินงอกหินย้อยและเถาวัลย์ตามธรรมชาติ ประดิษฐานพระพุทธรูปหลายองค์ และผูกพันกับตำนานเมืองลับแลที่ชาวเมืองเพชรเล่าสืบกันมา

หน่วยงานดูแลป่าชายเลนในตำบลบางขุนไทร ที่มีเส้นทางศึกษาธรรมชาติ 200 เมตรพร้อมป้ายสื่อความหมาย ระหว่างทางพบฝูงนก ปูแสม ปูก้ามดาบ ปลาตีน และกุ้งดีดขัน เหมาะกับการเรียนรู้ระบบนิเวศชายเลนแบบสั้น ๆ

สันทรายขนาดใหญ่ที่โผล่ทอดยาวออกไปในทะเลเมื่อน้ำลง ริมป่าชายเลนของตำบลบ้านแหลม มีลิงแสมและนกชายเลนหลายชนิด และได้เห็นชาวบ้านถีบกระดานเลนเก็บหอยแครงในแหล่งหอยแครงใหญ่แห่งหนึ่งของไทย

ถ้ำบนเขาเหนือวัดคีรีวงศ์ อำเภอเขาย้อย ต้องเดินเท้าขึ้นไปจึงจะถึงโถงถ้ำขนาดใหญ่ที่มีช่องเขาทะลุ มองออกไปเห็นทุ่งนาเบื้องล่าง เป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวที่เข้ารอบ Unseen New Chapters ของ ททท. ปี 2566

ภูเขากลางที่ราบในอำเภอบ้านลาด ห่างตัวเมืองราว 16 กิโลเมตร มีลานหินและลานหน้าผาโล่งสำหรับกางเต็นท์ ชมพระอาทิตย์ขึ้นและตก และเล่นร่มร่อน กรมป่าไม้ดูแลในฐานะป่านันทนาการ เข้าชมฟรี